Yönetmeliğin Amacı ve Kapsamı

Yönetmeliğin amacı, doğrudan satış sistemlerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir (Madde 1).

• Kapsam: Doğrudan satış sistemleri, doğrudan satış şirketleri ve doğrudan satışlar (Madde 2/1).
• Mesafeli doğrudan satışlar: Doğrudan satıcının kendi sistemi veya aracı hizmet sağlayıcı platformları üzerinden mesafeli yaptığı satışlarda yalnızca Madde 8/2 uygulanır (Madde 2/2).
• Kapsam dışı: Doğrudan satıcının kazanç planı kapsamında menfaat elde etmediği; doğrudan satış şirketi veya doğrudan satıcı olmayan üçüncü kişiler tarafından tüketiciye yapılan satışlar (Madde 2/3).

Dayanak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 47/A ve 84. maddeleri (Madde 3).

Temel Tanımlar (Kısa Rehber)

Uygulamada en sık karşılaşılan tanımlar özetle şöyledir (Madde 4):

• Doğrudan satış: Tüketicinin mal/hizmet satın alması neticesinde doğrudan satıcının menfaat elde ettiği satış.
• Doğrudan satış sistemi: Bağımsız temsilci/distribütör/danışman vb. sıfatlarla menfaat karşılığında faaliyet gösterilen satış sistemi.
• Doğrudan satış şirketi: Sistem kapsamında tüketiciye satış yapan satıcı/sağlayıcı.
• Kazanç planı & menfaat: Komisyon, prim, teşvik, ödül gibi kazançların kuralları ve unsurları.
• Doğrudan satıcı numarası: Her doğrudan satıcıya şirket tarafından tahsis edilmesi zorunlu ayırt edici numara.
• Kalıcı veri saklayıcısı: SMS, e-posta, internet, CD/DVD vb. ile bilgiyi kaydedip değişmeden erişilebilir kılan ortamlar.

Doğrudan Satış Sistemine İlişkin Genel İlkeler

Yönetmelik, doğrudan satışın tüketiciye gerçek ürün/hizmet satışı üzerine kurulmasını esas alır (Madde 5).

Satılabilir ürün/hizmet zorunluluğu

• Doğrudan satışla sunulan mal veya hizmetin tüketicilere satılabilir ve pazarlanabilir nitelikte olması zorunludur (Madde 5/1).

Yasaklar ve yanıltıcı uygulamalar

• Piyasaya arzı yasak olanlar ile doğrudan satış yöntemiyle arzı yasak ürün/hizmetler satılamaz (Madde 5/2).
• Sermaye piyasası araçları ile kripto varlıkların doğrudan satış sistemiyle satışı yasaktır (Madde 5/2).
• “Hızlı zengin olma”, “imkânsız vaatler” gibi yanıltıcı bilgiler verilemez; baskı/aldatma/rahatsız etme gibi yollarla sisteme dahil olmaya zorlama yapılamaz (Madde 5/3).
• Sistem, kazancın ağırlıklı olarak yeni satıcı kazandırmaya dayandığı bir yapı olamaz; esas faaliyet tüketiciye satış olmak zorundadır (Madde 5/4).

Menfaat dağıtımı sınırları (1 Ocak 2026 itibarıyla)

• Perakende satış kârı hariç, komisyon/prim vb. menfaatlerin toplamı, yıllık net satışların %50’sini geçemez (Madde 5/5).
• Yeni satıcı katılımından kaynaklı ödenen menfaatler, ilgili yılda dağıtılan tüm menfaatlerin %30’unu aşamaz (Madde 5/6).

Doğrudan Satış Şirketi İçin Şartlar

• Şirketin sermaye şirketi olması ve ödenmiş sermayesinin en az 10.000.000 TL olması zorunludur (Madde 6/1).
• Türkiye’de yerleşik bankalarda belirtilen hesap türlerinden birinde 3.000.000 TL tutarında meblağın yatırılması zorunludur (Madde 6/2).
• Faaliyet için Genel Müdürlükten “doğrudan satış yetki belgesi” alınması zorunludur (Madde 6/3).

Doğrudan Satıcının Sisteme Katılması ve Ayrılması

Sisteme dahil edilemeyecek kişiler

• 18 yaşından küçükler, fiil ehliyeti olmayanlar, şirket ortak/yöneticileri ile bunların eşi ve birinci dereceye kadar kan/kayın hısımları doğrudan satıcı olarak sisteme dahil edilemez (Madde 7/1).

Ücret ve paket uygulamalarına sınırlar

• Sisteme giriş veya sistemde kalış için; tüketiciye satışı öngörülen mal/hizmet içermeyen “yenileme, paket, aidat” vb. adlarla bedel alınamaz veya borç altına sokan belge düzenlenemez (Madde 7/2).
• Giriş paketi, yeni satıcının sistem içi seviyesini belirleyemez (Madde 7/3).
• Giriş paketindeki ürün/hizmet fiyatı tavsiye edilen satış fiyatını aşamaz (Madde 7/4).

Sistemden ayrılma ve iade

• Doğrudan satıcı, yükümlülük altına girmeden sistemden ayrılabilir (Madde 7/5).
• Katılımdan itibaren 30 gün içinde ayrılırsa; şirket kullanılmamış malları geri almak ve menfaatler düşüldükten sonra bedeli 30 gün içinde iade etmek zorundadır (Madde 7/5).

Doğrudan Satıcının Sorumlulukları

• Doğrudan satıcı, tüketici haklarının kullandırılması ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi bakımından şirkete karşı sorumludur (Madde 8/1).
• Şirket ürün/hizmetinin satılması veya satışına aracılık edilmesi halinde doğrudan satıcı numarasının belirtilmesinden sorumludur (Madde 8/2).
• Yetkilendirilen doğrudan satıcılar, şirket esasları dahilinde satış yapabilir (Madde 8/3).
• Şirketler, satıcının tüketiciye karşı yükümlülüklerinden müteselsilen sorumludur (Madde 8/4).

Doğrudan Satış Yetki Belgesi: Başvuru ve Süreç

Başvuruda sunulacak başlıca belgeler

• Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi (kuruluş ve konu) (Madde 9/1-a)
• Ortak ve yöneticiler listesi (Madde 9/1-b)
• 3.000.000 TL yatırıldığını gösteren belge (Madde 9/1-c)
• Vergi levhası (Madde 9/1-ç)
• Kazanç planı menfaat açıklaması ve hesaplama bilgileri (Madde 9/1-d)
• Onaylı bilanço ve gelir tablosu / açılış belgeleri (Madde 9/1-e)
• Tavsiye edilen satış fiyatı listesi (Madde 9/1-f)
• Bilgilendirme sistemine ilişkin iletişim bilgileri ve iş akış şeması (Madde 9/1-g)
• Ruhsat/izin/bildirim gerektiren ürün/hizmet belgeleri (Madde 9/1-ğ)

Değerlendirme ve ilan

• Uygun görülen şirkete yetki belgesi verilir ve Bakanlık internet sitesinde ilan edilir (Madde 10/1).
• Eksik bilgi/ belge için 3 aya kadar ek süre verilebilir (Madde 10/3).

Geçerlilik süresi

• Yetki belgesi 3 yıl geçerlidir (Madde 11/1).
• Süre dolmadan başvurulursa, sonuçlanana kadar uzatılmış sayılır (Madde 11/2).
• Süre dolmadan başvuru yoksa, bitiminde iptal olur (Madde 11/3).

İptal halleri

• Madde 6/1-2’ye aykırılık (sermaye ve 3.000.000 TL şartları) ve uyarıya rağmen giderilmemesi/tekrarı halinde iptal (Madde 12/1-a).
• Bazı bilgi/belgelerde değişiklik olup bildirilmemesi halinde iptal (Madde 12/1-b).
• Madde 5/1-2’ye aykırılık halinde uyarı olmaksızın iptal ve yeniden yetki belgesi verilmemesi (Madde 12/2).

Cayma Hakkı ve Bilgilendirme Yükümlülükleri

Bilgilendirme formu zorunluluğu

Doğrudan satışlarda, bilgilendirme formu tüketiciye yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile verilmelidir (Madde 13/1).

Bilgilendirme formunda yer alması zorunlu başlıklar (Madde 13/2):

• Mal/hizmet bilgisi
• Vergiler dahil toplam fiyat ve varsa teslim masrafları
• Şirket ünvanı, açık adresi, iletişim bilgileri
• Doğrudan satıcının adı/ünvanı, satıcı numarası, iletişim bilgisi
• Satış tarihi ve varsa ifa/teslim tarihi
• Cayma hakkına ilişkin şartlar, süre, usul ve iade yöntemi
• Cayma bildirimi şirkete yöneltilirse satıcı numarası/ad-ünvan bilgisinin zorunlu olduğuna dair bilgi
• Uyuşmazlıkta hakem heyeti veya (arabuluculuk şartıyla) tüketici mahkemesi başvurusu bilgisi

• Hizmet, formda belirtilen tarihte ifa edilmelidir (Madde 13/3).
• Mal teslimi, satış tarihinden itibaren 30 günü geçemez (Madde 13/4).

Cayma hakkı süresi ve iade

• Tüketici, mal teslimine konu satışlarda 30 gün içinde gerekçesiz ve cezai şartsız cayabilir (Madde 14/1).
• Cayma bildirimi ile malın satıcı/şirkete ulaştığı tarihten itibaren 30 gün içinde (teslim masrafları dahil) tüm ödemeler iade edilmelidir (Madde 14/1).
• Hizmet ifasına konu satışlarda da (ilgili mevzuat saklı kalmak kaydıyla) tüketici 30 gün içinde cayabilir (Madde 14/2).
• Geri ödemeler, tüketicinin ödeme aracına uygun şekilde, masrafsız ve tek seferde yapılmalıdır (Madde 14/3).
• Cayma süresi: hizmette satış tarihinden; malda teslim tarihinden başlar (Madde 14/4). Teslim öncesinde de cayma kullanılabilir (Madde 14/4).
• Taşıyıcıya teslim, tüketiciye teslim sayılmaz (Madde 14/6).

Eksik/yanlış bilgilendirme olursa

• Bilgilendirme formu verilmezse veya eksik/yanlış verilirse tüketici 30 günle bağlı değildir; süre her hâlükârda yasal cayma süresinin sona erdiği tarihten itibaren 1 yıl sonra biter (Madde 15/1).
• Bir yıl içinde form usulüne uygun verilirse, 30 günlük süre formun verildiği tarihten itibaren işlemeye başlar (Madde 15/2).

Cayma bildirimi nasıl yapılır?

• Cayma bildirimi, süre dolmadan yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcı/şirkete yöneltilmelidir (Madde 16/1).
• Tüketici örnek cayma formunu kullanabilir veya açık bir beyanla bildirebilir (Madde 16/2).
• İspat yükü tüketicidedir (Madde 16/4).
• Cayma bildirimi şirkete yöneltilirse satışı yapan doğrudan satıcının numarası ve adı/ünvanı bilgisi verilmelidir (Madde 16/5).

Yan sözleşmelere etkisi

• Tüketici cayarsa, yan sözleşmeler de kendiliğinden sona erer; tüketici masraf/tazminat/cezai şart ödemez (Madde 17/1).
• Şirket veya satıcı, üçüncü kişiye derhâl bildirim yapar (Madde 17/2).

Cayma hakkı istisnaları (örnekler)

• Kişiye özel hazırlanan mallar
• Çabuk bozulabilen/son kullanma tarihi geçebilecek mallar
• Hijyen nedeniyle iadesi uygun olmayan, ambalajı açılmış ürünler
• Anında ifa edilen dijital içerik veya hizmetler
• Cayma süresi bitmeden onayla ifasına başlanan hizmetler
• Kurulum/montajı yapıldıktan sonra iadesi uygun olmayan bazı mallar

Not: İstisnalar Madde 18’de ayrıntılı sayılmıştır.

Diğer Yükümlülükler

Telefon kullanım ücreti

• Tüketici iletişim hattı için olağan tarifenin üzerinde ücretlendirme seçilemez (Madde 19/1).

Tüketici bilgilendirme sistemi

Şirket; posta, katalog, telefon, e-posta, SMS, internet vb. yollarla tüketicinin bilgilendirilmesini ve taleplerini iletebilmesini sağlayan bir sistem kurmakla yükümlüdür (Madde 20/1).

Bu sistem; cayma hakkı bilgileri, cayma talebi kanalları, iade adresi, bilgilendirme formu temini, doğrudan satıcı bilgileri ve örnek cayma formuna erişim gibi içerikleri sağlamalıdır (Madde 20/2).

Geçiş Hükmü ve Yürürlük Tarihleri

Geçiş süreci

• Yayımdan önce faaliyette bulunan şirketler, başvuruları sonuçlanana kadar faaliyetlerine devam eder (Geçici Madde 1/1).
• Bu şirketler, 30/1/2026 tarihine kadar yapılarını ve faaliyetlerini Yönetmeliğe uygun hale getirerek yetki belgesi başvurusu yapmak zorundadır (Geçici Madde 1/2).

Yürürlük

• Madde 5’in (5) ve (6) fıkraları 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer (Madde 21/1-a).
• Diğer hükümler yayımı tarihinde yürürlüğe girer (Madde 21/1-b).

Yürütme: Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür (Madde 22).

Sık Sorulan Sorular

1) Doğrudan satış şirketi olmak için en kritik şartlar neler?

Sermaye şirketi olmak, en az 10.000.000 TL ödenmiş sermaye, bankada 3.000.000 TL tutarın yatırılması ve Genel Müdürlükten yetki belgesi alınması öne çıkan temel şartlardır.

2) Tüketici cayma hakkını kaç gün içinde kullanabilir?

Mal teslimi veya hizmet ifasına konu doğrudan satışlarda (ilgili mevzuat saklı kalmak kaydıyla) tüketici genel olarak 30 gün içinde cayma hakkına sahiptir.

CAYMA-HAKKI-20250808-1-1

3) Kripto varlıklar veya yatırım ürünleri doğrudan satışla satılabilir mi?

Hayır. Yönetmelik, sermaye piyasası araçları ile kripto varlıkların doğrudan satış sistemiyle satışını yasaklar.